Koliko je Zemun poseban na mapi Beograda govori i činjenica da je svojevremeno predstavljao najjužniju tačku Austrougarske monarhije, čija je kula Gardoš bila južna međa.

Međutim, Kula Gardoš, ma koliko Zemunci na nju bili ponosni, nije jedinstvena, jer je ona, naime, jedna od četiri Milenijumske kule koje su ugarske vlasti izgradile na sve četiri strane sveta – u najudaljenijim gradovima kraljevstva, u sklopu proslave hiljadu godišnjice doseljavanja Mađara u Panoniju.

Pogled s Gardoša na Nikolajevsku crkvu

Čini se da je kula Gardoš još interesantnija samim tim što je jedna od dve sačuvane Milenijumske kule, dok se druga nalazi u Mađarskoj. Druge dve su srušene.

Pogled s Gardoša na Nikolajevsku crkvu i Dunav

Sve vojske koje su boravile na ovom prostoru smatrale su da je brdo Gardoš, po kome je kula i dobila ime, odličan vidikovac. Upravo zbog toga, mnoge vojskovođe baš su tu gradile svoja utvrđenja i kule. Zapisano je da su tokom gradnje lađe prebacivale kamen sa beogradske strane da bi na Gardošu vojnici pravili svoje utvrđenje.

Pogled s Gardoša na zemunske krovove

Inače, ovaj habzburški pogranični gradić, 1934. je dobio status beogradske opštine. Samo šest dana nakon bombardovanja koje je označilo početak Drugog svetskog rata, Zemun je pripojen Nezavisnoj državi Hrvatskoj. Ona mu je vratila status grada, koji je nosio do oslobođenja 1945.

Izvor: blic, Foto: Nikolina Kljajić