U današnje vreme karcinom dojke se dijagnostikuje kod velikog broja žena, na 100 žena čak 12 žena će imati dijagnozu ovog kancera.
Svake godine u Srbiji se ova bolest otkrije kod skoro 5000 žena, dok trećina izgubi bitku sa ovim kancerom. Kod većine žena u našoj zemlji, ova bolest se otkrije u poodmaklom stadijumu, i to je definitivno poražavajuće. Može se javiti u bilo kom uzrastu, obično nakon puberteta, ali i sve više u kasnijim životnim dobima.
Kako je oktobar međunarodni mesec borbe protiv raka dojke, potrebno je apelovati na što više žena da odu na redovan godišnji pregled. Veoma je bitno kod žena razviti svest o prevenciji, jer kada se ovaj kancer otkrije u početnoj fazi, on je izlečiv u preko 90 % slučajeva. Stres je jedan od vodećih uzroka svih bolesti, a nažalost svakodnevnica svake osobe je nekada isuviše stresna, pa ukoliko se ne izborimo sa tim problemom, smanjiće se i kvalitet života koji živimo.
Faktori rizika
Kada su u pitanju faktori rizika koji mogu dovesti do ovog kancera njih je zaista mnogo. Najčešći faktori rizika su: pol, starost, genetski faktor, i na njih ne možemo da utičemo. Ali sa druge strane postoje faktori na koje možemo da utičemo i na taj način smanjimo rizik na minimum. To su pušenje, konzumiranje alkohola u većim količinama, nikakva ili nedovoljna fizička aktivnost, kao i konzumiranje nezdravih namirnica. Ukoliko je u porodici postojala pozitivna porodična anamneza ove bolesti, rizik se udvostručava, pa je zato neophodno ići na redovne godišnje preglede. Gojaznost povećava rizik od nastanka raka dojke, naročito kod žena koje su u menopauzi. Hormonski faktori su isto čest uzrok, naročito kod onih žena koje su prvu menstruaciju dobile pre 12. godine života, ali i onih koje su ušle u menopauzu nakon 55. godine života.
Koje namirnice su poželjne
Kada je nekoj osobi dijagnostifikovan kancer dojke, ili uopšte bilo koja vrsta kancera, potrebno je promeniti životne navike i započeti zdraviji način života. Ishrana onkoloških pacijenta mora biti uravnotežena i nutritivno bogata, kako bi organizam ostao jak i imao snage da se bori sa ovom podmuklom bolešću. Ove osobe često gube na težini, pa je potrebno organizam dodatno ojačati. Sama ishrana onkoloških pacijenata je od velike važnosti za dalji tok bolesti, pa je potrebno unositi što više svežeg voća kao i povrća.
Obroke je potrebno rasporediti u više manjih tokom celog dana, i uzimati dovoljno tečnosti kako bi organizam ostao hidriran. Preporuka je da se uzima mladi sir, kuvana jaja, žitarice, tostiran hleb, kao i pileća supa. Ishrana onkoloških pacijenata ne treba da sadrži masnu, jako začinjenu i tešku hranu, već svi obroci treba da budu lagani, ali puni vitamina, minerala i ostalih hranjivih materija.
Simptomi koji se pojavljuju
Simptomi ove bolesti mogu varirati, i neće biti isti kod svake obolele osobe. Ono što je specifično za ovu vrstu kancera jeste to što mnoge vrste i nemaju neke vidljive simptome. Najčešći simptom koji se javlja kod ovog kancera jeste čvor u dojci, koji se može opipati. Ostali simptomi su:
- Jamice ili udubljenja na dojci,
- Iscedak iz bradavice,
- Bol u predelu pazuha,
- Zadebljanje, kvržice i ispupčenja,
- Uvučena bradavica,
- Iritacija, osip ili crvenilo na koži,
- Promena u teksturi kože.
Stadijumi bolesti
U zavisnosti koju vrstu karcinoma neka osoba ima, ali i od veličine tumora i toga da li se on proširio na druge organe, zavisi i stadijum raka dojke. Utvrđivanje stadijuma pomaže lekaru da pronađe najbolju terapiju i uopšte metodu lečenja, kako bi šanse za oporavak bile maksimalne. Ako se stadijum raka odredi pre operacije on se naziva klinički stadijum, a kada se stadijum odredi nakon završene operacije onda se naziva patološki stadijum. Postoji pet faza bolesti, a početni stadijum se obeležava brojem nula, i to je neinvazivni kancer, koji se nalazi u mlečnim kanalima i manji je od 2 cm.
Prvi stadijum je invazivni rak, a u toj fazi tumor je i dalje manji od 2 cm, nije se proširio na druge organe, a limfni čvorovi u pazuhu su čisti. U drugom stadijumu veličina tumora je od 2 do 5 cm, a mogu biti zahvaćeni i limfni čvorovi. U ovoj fazi rak se nije proširio na druge delove tela. U trećem stadijumu tumor je veći od 5 cm i rak se proširio na limfne čvorove, ali nije na druge organe. U poslednjem 4 stadijumu tumori mogu biti različite veličine i ima ih više, obuhvaćeni su limfni čvorovi i proširio je se na druge organe, odnosno pojavile su se metastaze.
